تبلیغات
تمدّن کهن جیرفت - تــاریــخ گـمــشـده
تمدّن کهن جیرفت
پایگاه جامع اطلاع‌رسانی تمدّن جیرفت
نمایی از شهر جیرفت گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من

تــاریــخ گـمــشـده



آیا حقیقتاً جیرفت كهن آغازگر تمدّن بشری است؟

 

     

مدتها تصور می‌شد که کهن‌ترین تمدّن جهان در سومر عراق پای گرفته است ؛ اما کشف یک زیگورات (معبد) با قدمت بیش از پنج هزار سال، آثار سنگی بسیار و هم‌چنین کتیبه‌های آجری به خطی ناشناخته از منطقه جیرفت ایران۱ باعث شد باستان‌شناسان درباره‌ی دانسته‌ها و ادعاهای پیشین خود تجدید نظر کنند... 




تمدّن بین‌النهرین قدیمی‌تر و وسیع‌تر بوده است و مطالعات و کاوش‌ها نشان می‌دهد که جیرفت بزرگ‌ترین مرکز تجاری جهان بوده است. شرایط مطلوب آب و هوایی در جیرفت و وجود انواع محصولات کشاورزی موجب شد تمدّنی در این منطقه شکل بگیرد که در دوره باستان بهشت جهان محسوب می‌شده است.

  

 

  ظرف استوانه‌ای سنگی به ارتفاع ۱۰ سانتیمتر ؛ روی این ظرف
سنگی نقش ساختمان معبد و دروازه‌ی ورودی شهر حک شده است.

 

 کتیبه‌ای به خط ناشناخته۲ 
محل کشف : محوطه‌ی باستانی جیرفت

 

آنان با بررسی دوباره‌ی کتیبه‌هایی که از پیش در مناطق مهم باستانی کشف شده‌بودند، سعی کردند اطلاعات بیشتری درباره‌ی این تمدن عظیم و ناشناخته به دست آورند و در نهایت پس از تحقیقات فراوان، به تعدادی کتیبه دست یافتند. در یکی از این اسناد که از خرابه‌های شهر اوروک (در جنوب بین النهرین) به دست آمده است، داستان کشمکش میان پادشاه سومر با فرمانروای سرزمین ثروتمندی به نام ارت۳ ثبت شده بود و در کتیبه دیگر، پادشاه سومری سعی کرده بود با گذر از شهر شوش و ۷ رشته کوه، به سرزمین ارت حمله کند. بررسی دقیق این کتیبه‌ها و آثار کشف‌شده این فرضیه را به اثبات نزدیک می‌کند که شهر افسانه‌ای و گمشده‌ی ارت که در شرق ایران قرار داشته، به احتمال زیاد همان شهر جیرفت است.

 

پلاک‌های سنگی با نقش انسان عقرب‌نما، مار و عقاب ؛ نمادهایی از افسانه‌ها و باورهای مردم باستانی جیرفت

از آثار کشف شده در حوزه‌ی تمدن جیرفت می‌توان به ظروف و پلاک‌های سنگی با نقوش بسیار ظریف از موجوداتی چون عقاب، عقرب و پلنگ اشاره کرد که نظیر آن‌ها در هیچ یک از محوطه‌های باستانی جهان کشف نشده است۴. شاید ادامه‌ی اکتشافات و تحقیق روی آثار کشف شده، باستان‌شناسان به این نتیجه برسند که از این پس به جای بین‌النهرین عراق، می‌بایست جیرفت ایران را مهد کهن‌ترین تمدن بشری در جهان نامید!

 

 

  

نقوش روی این ظروف سنگی زیبا، با سنگ‌های گرانبهایی چون فیروزه، لاجورد و عقیق تزیین شده است
محل کشف آثار : جیرفت ؛  قدمت : هزاره‌ی پنجم تا سوم پیش از میلاد

از دیگر مناطق باستانی کشورمان که احتمالا ارتباط نزدیکی با تمدن جیرفت داشته است، می‌توان به شهر سوخته در استان سیستان و بلوچستان اشاره کرد. در این شهر کهن که حدود پنج هزار سال پیش به خاطر آتش‌سوزی مهیب یا خشکسالی متروک شده،آثار بسیاری کشف شده است.
از جالب‌ترین این آثار می‌توان به جام سفالی کوچکی اشاره کرد که روی آن پنج تصویر پیاپی از یک بز در حال حرکت ترسیم شده است۵. با چرخاندن جام‌، نقاشی متحرکی از این بز کوهی را می‌بینیم که با دو پرش بر بالای درختی می‌جهد و از برگ آن تغذیه می‌کند!

 

 نخستین پویانمایی (انیمیشن) جهان بر ظرف سفالین کشف‌شده از شهر سوخته در استان سیستان و بلوچستان.
قدمت : هزاره‌ی سوم پیش از میلاد
محل نگهداری : تهران ـ موزه ی ایران باستان
________________________________________

پانوشت ها :

   ۱ـ محوطه‌ی باستانی جیرفت در استان کرمان (جنوب شرقی ایران) و نزدیک به شهر جیرفت، به طول 400 کیلومتر و در حاشیه‌ی رودخانه‌ی هلیل‌رود شناسایی شده و به نظر می‌رسد در حدود 7هزار سال پیش، مرکز نخستین تمدّن بزرگ و باشکوه جهان بوده است.
۲ـ کشف این کتیبه‌ها در کنار آثار عظیم معماری که از نشانه‌های تمدن پیشرفته در عصر باستان محسوب می‌شود، نشان می‌دهد، ساکنان جیرفت در آن زمان دارای حکومت مقتدر و نظام اقتصادی قوی بوده‌اند.
۳ـ در این داستان حماسی که در اوایل هزاره‌ی دوم پیش از میلاد و به خط میخی سومری روی یک لوح سفالی نگاشته شده، چنین آمده است : روزی انمرکار (پادشاه شهر اوروک) با فرستادن نماینده‌ای، از حاکم ارت می‌خواهد تا استادان و سنگ‌های گرانبها را برای ساخت معبد به اوروک بفرستد. حاکم ارت هم در ازای فرستادن سنگ‌ها، از پادشاه اوروک تقاضای غله می‌کند. انمرکار غله را می‌فرستد اما حاکم ارت از فرستادن سنگ‌ها سر باز می‌زند. 10 سال بعد، انمرکار دوباره قاصدی به سرزمین ارت می‌فرستد و تقاضای خود را تکرار می‌کند. عاقبت دو پادشاه به تفاهم می‌رسند و حاکم ارت، هنرمندان و سنگ‌های زینتی را به سومر می‌فرستد.
متن این کتیبه بیانگر  آن است که حدود پنج هزار سال پیش، میان بازرگانان ارت و بین‌النهرین ارتباط پیوسته‌ای وجود داشت و هنرمندان چیره دست ارت در ساخت کاخ‌ها و معابد به سومری‌ها کمک کرده‌اند.
۴ـ متأسفانه طی چند سال اخیر، حفاران غیر مجاز و قاچاقچیان اشیای عتیقه، بسیاری از آثار کشف شده در این محوطه‌ی باستانی را که جز میراث ملی ما ایرانیان محسوب می‌شدند و ارزش بسیار زیادی در شناخت سابقه‌ی تمدنی کشورمان داشتند، از کشور خارج کرده و با بهای اندکی به موزه‌داران بزرگ دنیا فروخته‌اند.
۵ـ هنرمندان ایرانی تلاش می‌کنند تا تصاویر نقاشی شده روی این سفال را به عنوان نماد آسیفای بین‌المللی (انجمن فیلمسازان انیمیشن جهان) به ثبت برسانند.
 


منبع: کهن دیار ـ مجموعه آثار ایران باستان در موزه‌های بزرگ جهان ـ نوشته‌ی بهنام محمدپناه ـ انتشارات سبزان





نوع مطلب :
برچسب ها : سومر، زیگورات، کتیبه‌های آجری، خط ناشناخته، محوطه‌ی باستانی جیرفت، شهر اوروک، ارت، مهد کهن‌ترین تمدن بشری، فیروزه، نخستین پویانمایی، رودخانه‌ی هلیل‌رود، آثار عظیم معماری، بازرگانان ارت و بین‌النهرین، قاچاقچیان اشیای عتیقه،
لینک های مرتبط :
سه شنبه 3 فروردین 1389
جمعه 15 دی 1391 12:15

با سلام دوست گرامی . من تحقیقی در مورد جیرفت و نقش مار بر روی آثار سنگی ان زمان دارم اگر امکان راهنمایی و ارسال رفرنس یا عکس و مطلب برایتان هست لطفا برایم بفرستید .با تشکر قدسی


1madar1001tajrobeh.mihanblog.com
شنبه 3 دی 1390 22:41
یک درخواست.....لطفا اگر چیز های جدیدی هم پیدا کردید برای من ایمیل کنید.ممنونم
علی شهریاری

سلام
اگر از طریق وبلاگ پیگیری کنید بهتر است، ولی اگر به این شکل تمایل دارید از مطالب آگاه شوید؛ چشم
سعی می کنم براتون میل بزنم.
شنبه 9 مهر 1390 22:51
سلام علی جون من ارشیا هستم منم ناراحت غارت کردن اشیا باستانی جیرفت هستم امیدوارم حرف شما را کسی بشنوه
پنجشنبه 1 اردیبهشت 1390 17:12
سلام اقای شهریاری خسته نباشیدمنم جیرفتی ام منتهاالان دانشگاهم ودل تنگ جیرفت ومردم نجیبش
علی شهریاری

سلام
از اینکه به وبلاگ خودتون سر زدید ممنونم امیدوارم تو درساتون موفق باشید.
پنجشنبه 18 فروردین 1390 23:49
درود ....سرزمین من شهرزاد قصه گوی تاریخ است.....
علی شهریاری

سلام،
ممنون از جمله‌ی زیبایی که نوشتید.
پنجشنبه 18 فروردین 1390 23:24
سلام به دوستان، منم جیرفتی هستم منتها چندین سال نبودم و تازه برگشتم،لینک رو از بالاترین دیدم خوشحالم که تو اینترنت جیرفتی ها فعال هستن، خوش باشید
راستی دعوت نامه بالاترین دارید برای من هم بفرستید ممنون.
cataloniya_82@yahoo.com
شنبه 1 آبان 1389 18:40
دمت گرم رفیق خیلی حال کردم
چهارشنبه 24 شهریور 1389 23:45
سلام برادر شهریاری . من هم با وبلاگ جیرفت زیبا اومدم تو دنیای مجازی . شما هم وبلاگ خیلی خیلی زیبا و جالبی داری . به ما هم سری بزن و افتخار لینک بده . ممنون .
علی شهریاری

سلام آقای عادلی، خیلی ممنون از بازدید
متأسفانه لینکی که شما گذاشتین باز نمیشه، علتش چیه؟
یکشنبه 22 فروردین 1389 18:11
باورم نمیشه!!
واقعاً یه همچین چیزایی تو ایران هست و ما ازشون بیخبریم؟
از شما به خاطر اطلاع رسانی خوبتون ممنونم.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی





Check Google Page Rank

بانك اهداكنندگان سلولهای بنیادی ایران
به سایت ما خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای تمدّن کهن جیرفت محفوظ است