تبلیغات
تمدّن کهن جیرفت - عاشقی در اعماق تاریخ/ ندای الله اکبر پس از هزاران سال در شهر دقیانوس
تمدّن کهن جیرفت
پایگاه جامع اطلاع‌رسانی تمدّن جیرفت
نمایی از شهر جیرفت گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من



    کرمان ـ خبرگزاری مهر: تمدن هفت هزار ساله‌ی جیرفت در کنار مسجد شهر دقیانوس با یک‌هزار و دویست سال قدمت، غنای فرهنگی گرفته است و پس از هزاران سال مردم جیرفت با برپایی نماز جماعت در یکی از قدیمی‌ترین مساجد جهان بار دیگر زمزمه‌های عاشقی را درگوش تاریخ نجوا می‌کنند.


به گزارش خبرنگار مهر، تمدن ارت در جیرفت یکی از کهن‌ترین سرشاخه‌های زندگی بشری در جهان محسوب می‌شود روزگاری که عیلامیان و مردم بین‌النهرین در تکاپوی جنگ و جدال با یکدیگر بودند سر زمینی غنی و ثروتمند در جنوب کرمان و در حاشیه رودخانه هلیل‌رود شکل گرفته بود و در حال بالندگی و رشد و نمو بود.

قدیمی‌های جیرفت قبل از اینکه محوطه‌های باستانی شهر جیرفت  کشف شوند معتقد بودند که شهری به نام دقیانوس در نزدیکی شهر وجود دارد که در زیر خاک مدفون شده است.

افسانه‌ای که به حقیقت پیوست

در جامعه جیرفت و در بین کهنسالان افسانه ها در خصوص این تمدن و توانمندی هایشان گفته می شد اما همگان گمان می کردند این داستانها تنها غلوی است که در داستانهای کودکان آمده است اما پس از سیل ویرانگر چند سال قبل جیرفت هلیل رود پرده از اسرار تمدنی کهن برداشت که نظر بسیاری از کارشناسان و تاریخ دانان جهان را به خود معطوف کرد.

لوحی که رمز گشایی نشد 

پس از سیل مردم رفته رفته از زیر خاک اشیاء تاریخی را یافتند و در نهایت موج حفاریهای غیر مجاز بالا گرفت تا جایی که دشت تاریخی مطوط آباد در حاشیه هلیل رود مملو از سوراخهای ناشی از این حفاری ها شد بطوریکه فاصله هر حفاری تا دیگری فقط چند متر بود پس از اینکه بسیاری از اشیای تاریخی توسط سود جویان به یغما رفت توجه مسئولان به این مناطق جلب شد و از ادامه حفاریهای غیر مجاز جلوگیری کردند و بسیاری از این اشیاء را نیز البته باز پس گرفتند.

آغاز اکتشافات تمدن حاشیه هلیل رود که بعدها ارت نام گرفت و جلد نشریات معتبر باستانشناسی در ایتالیا، آمریکا و فرانسه شد از همین حفاریهای غیر مجاز آغاز شد و پس از آن تپه های کنار صندل در جیرفت کشف شد که قدمتی شگفت انگیز داشت بطوریکه قدیمترین لوح گلی خطی در این منطقه کشف شد اما به دلیل عدم توانایی دانشمندان در بازخوانی خطوط همچنان در انتظار رمز گشایی است.

نکته قابل توجه این بود که این لوح بسیار قدیمتر از لوحهای کشف شده در تمدن عیلامی بود که تصور می شد مردمانش کاشف خط بوده اند.

مسجدی که به تمدن کهن جیرفت ارزش و معنویت بخشید

اما آنچه که به این تمدن غنی در جیرفت غنی و ارزش وصف ناشدنی داد کشف شهر دقیانوس بود همان شهری که در افسانه های کهنسالان جیرفت آمده بود اما در این شهر مسجدی قرار دارد که یکی از کهنترین مساجد ایران با قدمتی معادل یکهزار و 200 سال است.

کشف این مسجد نشان دهنده اوج اعتقادات و ارزشهای مردمان این تمدن بود تمدن ارت به مرور زمان به سمت اسلام روی آورده بود و تمدنشان را با ارزشها و دیانت تلفیق کرده بودند این امر موجب شادمانی و غرور مردم جیرفت به عنوان وارثان تمدن ارت شد.

معماری بدیع و وسعت مسجد دقیانوس نشانگر توانمندی و توانگری و توجه ویژه مردم دقیانوس به ارزشهای اسلامی داشت اما پس از گذشت سالها از کشف این مسجد منحصر به فرد امام جمعه و مردم جیرفت دست به ابتکاری جالب زده اند و نماز مغرب و عشاء روز پنجشنبه را پس از هزاران سال سکوت در کنار بقایای این مسجد تاریخی برگزار خواهند کرد.

قدمت این مسجد تاریخی به دوره صفاری و سده سوم هجری و قمری و همزمان با ورود اسلام به ایران تخمین زده می شود اما اینکه شهر دقیانوس چگونه تخریب و به زیر خاک رفته است را کسی نمی داند.

مسجد دقیانوس به فرمان عمر و لیث ساخته شده است و شامل کتبه های مختلف است این فرد از جمله نخستین حاکان ایرانی است که از سیستان بر ضد خلفای بغداد به پا خواست.

برپایی نماز مغرب و عشاء پس از هزاران سال در شهر دقیانوس 

امام جمعه جیرفت، حجت الاسلام اصغر عسکری در این خصوص اظهارداشت: نماز مغرب و عشاء روز پنج شنبه 23 آذر ماه در محل مسجد شهر قدیم جیرفت"دقیانوس"به صورت جماعت اقامه می شود.

وی افزود: اینکه مردم این منطقه اهل عبادت و نماز بودند باید به صورت راهبردی تبیین شود.

عسکری بیان کرد: در قبرستان اشیاء پیدا شده نشان از این دارد که مردم این سرزمین به زندگی بعد از مرگ اعتقاد داشته اند.

وی گفت: تمدن به آجر و خشت نیست بلکه به آئین های مذهبی،فرهنگی و دینی می باشد.

مسجد دقیانوس نمونه منحصر به فرد معماری و اندیشه

حمیده چوبک که کار کاووش در مسجد تاریخی شهر دقیانوس را به عهده داشته است در خصوص این مسجد به خبرنگار مهر می گوید: این مسجد در سال 83 و در جریان کاووشهای باستانشناسی در محوطه تاریخی جیرفت شناسایی شد و کار کاوش در مسجد عملا از سال 85 آغاز شد.

وی با اشاره به اینکه این مسجد به مرور زمان زیر خاک رفته است گفت: کار نقشه برداری و خروج بخشهایی از مسجد انجام شده است، این مسجد دارای مناره، شبستان، گپ بری در قسمتهای مختلف و سه صحن و حراب است.

چوبک گفت: این مسجد سه قرن فعال بوده است و سیستم آبرسانی آن بسیار بی نظیر بوده و از نهری به طول 37 متر تامین می شده است.

وی از کاوش بیش از چهار هزار متر مربع از این مسجد خبر داد و گفت: وسعت این مسجد که بنا به نوع معماری و اهمیت تاریخی از جمله بناهای بسیار مهم محسوب می شود بالغ بر شش هزار متر مربع است.

نگرانیهای از فرسایش شدید آثار تاریخی رها شده در جنوب کرمان

اما هم اکنون نگرانیهایی نسبت به نگهداری و حفاظت از آثار تاریخی شهر دقبانوس و تمدن ارت وجود دارد که در این زمینه میتوان به فرسایش بسیار شدید باران و باد در منطقه و رها سازی این بناهای تاریخی اشاره کرد.

نادر علیدادی سلیمانی که سالها در این مناطق کار باستانشناسی را انجام داده است در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: بارنهای سیل آسا و بادهای شدید در جنوب استان کرمان مهمترین تهدیدهای مناطق تاریخی جنوب کرمان محسوب می شود که سعی شده با اقداماتی جلوی این فرسایش گرفته شود.

وی خواستار توجه بیشتر به حفظ و نگهداری این بناها شد و افزود: اختصاص اعتبار مورد نظر برای مرمت و اجرای طرحهای حفاتی از این بناها بسیار حائز اهمیت است.

مدیرپایگاه میراث فرهنگی جیرفت با اشاره به اینکه مسجد دقیانوس یکی از قدیمی ترین مساجد ایران است، گفت: به دلیل باران های سیل آسا همزمان با طرح های باستانشناسی آسیب های فراوانی به مسجد کهن دقیانوس وارد شده است.

وی مصالح به کار رفته در این بناها را خشت، آجر، چینه و سنگ دانست و گفت: این مصالح در معرض فرسایش قرار دارند.

وی مرمت، اندود کاهگل، شیب بندی برای خروج آب باران و استحکام سازی را از جمله ضروریات این بنای تاریخی دانست.



گزارش: اسما محمودی






نوع مطلب :
برچسب ها : عاشقی در جیرفت، قدیمی ترین مساجد، مساجد اولیه، مسجد جیرفت، نماز،
لینک های مرتبط :
چهارشنبه 22 آذر 1391
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی





Check Google Page Rank

بانك اهداكنندگان سلولهای بنیادی ایران
به سایت ما خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای تمدّن کهن جیرفت محفوظ است